Kurs estońskiego po raz pierwszy
Jest to pierwszy „odcinek” kursu estońskiego. Mamy nadzieję, że będzie on uczył lub pomagał uczyć się estońskiego. Życzymy owocnej nauki.
PS. Zaczynamy od czegoś łatwego ;).
Estoński stół z powyłamywanymi nogami
Kuuuurija istus töööös jääääres.
Znaczenie: Lunolog (naukowiec badający księżyc) podczas roboczej nocy siadł na brzegu lodu.
Eesti tähestik – alfabet estoński
| litera | wymowa | uwagi |
| a | wymawiane jak polskie a | |
| b | najczęściej wymawiane jak polskie p | |
| c | wymawiane jak polskie k lub ts | używana tylko w nazwach pochodzenia obcego |
| d | najczęściej wymawiane jak polskie t | |
| e | wymawiane jak polskie e | |
| f | wymawiane jak polskie f | |
| g | najczęściej wymawiane jak polskie k | |
| h | wymawiane jak polskie h | |
| i | wymawiane jak polskie i | |
| j | wymawiane jak polskie j | |
| k | wymawiane jak polskie k | |
| l | wymawiane jak polskie l | |
| m | wymawiane jak polskie m | |
| n | wymawiane jak polskie n | |
| o | wymawiane jak polskie o | |
| p | wymawiane jak polskie p | |
| q | wymawiane jak polskie k | używana tylko w nazwach pochodzenia obcego |
| r | wymawiane jak polskie r | |
| s | wymawiane jak polskie s | |
| š | wymawiane jak polskie sz | |
| z | wymawiane jak polskie ts lub s | |
| ž | wymawiane jak polskie ż | |
| t | wymawiane jak polskie t | |
| u | wymawiane jak polskie u | |
| v | wymawiane jak polskie w | |
| w | wymawiane jak polskie w | używana tylko w nazwach pochodzenia obcego |
| õ | wymawiane jak polskie y | |
| ä | wymawiane jak niemieckie ä lub jak polskie e | |
| ö | wymawiane jak niemieckie ö lub polskie u (usta wydłużone) | |
| ü | wymawiane jak niemieckie ü lub polskie u (usta normalne) | |
| x | wymawiane jak polskie ks | używana tylko w nazwach pochodzenia obcego |
| y | wymawiane jak polskie i lub j | używana tylko w nazwach pochodzenia obcego |
Tervitamine ja hüvastijätt – powitania i pożegnania
| Tervitamine (Powitania) | Hüvastijätt (Pożegnania) | ||
| tere! | cześć! | head aega! | do widzenia! |
| tervist! | cześć! | nägemiseni/nägemist! | do zobaczenia/cześć! |
| tere hommikust! | dzień dobry! (rano) | kohtumiseni! | do zobaczenia/do ponownego spotkania! |
| tere päevast! | dzień dobry! | homseni! | do jutra! |
| tere õhtust! | dobry wieczór! | head ööd! | dobranoc! |
| tere tulemast! | witamy! | ela(ge) hästi! | trzymaj(cie) się! |
Pőhisőnavara – podstawowe wyrażenia
| Põhisõnavara (podstawowe wyrażenia) | |||
| jaa, jah | tak | ||
| ei | nie | ||
| palun | proszę | ||
| tänan | dziękuję | ||
| aitäh | dzięki | ||
| vabandage/vabandust | przepraszam | ||
| pole viga | nic się nie stało, nie ma problemu | ||
| tubli | świetnie | ||
| vahva | super, wspaniale | ||
| see | to | ||
| need | ci, te | ||
Eesti nimed – estońskie imiona
| litera | imię żeńskie | imię męskie |
| a | Aino, Anneli, Ann, Anna, Anne, Anu, Asta | Aado, Ahti, Aivar, Andrus, Ants, Arno, Ardo, Arvo |
| c | Celia | |
| e | Eela, Epp, Ehtel, Eva, Eve, Evelin | Edgar, Elmo, Emil, Endel, Enn, Erki |
| g | Gaida | Georg |
| h | Hanna, Heli, Helle, Helmi, Hille | Heiki, Heikki, Heino |
| h | Ingrid | Indrek, Ivo |
| j | Jane, Janika, Juulika | Jaak, Jaan, Juhan, Juku, Jüri |
| k | Kadri, Karin, Kristi, Kristiina | Kaarel, Kaido, Kaupo, Koit, Konstantin, Kristjan |
| l | Lilit, Liia, Liina, Laine, Luule, Lehte, Leili, Lii, Liisa | Lauri, Lembit |
| m | Maarja, Madli, Maire, Mare, Margit, Mari, Maria, Marju, Marye, Milena, Monika | Madis, Marius, Markko, Mart, Mati, Märt, Mihkel |
| n | Naima | Neeme |
| o | Olle, Oskar, Ott | |
| p | Pille, Piret | Peeter, Priit |
| r | Reelika, Reet, Riina | Rainer, Rein, Risto, Robert |
| s | Siiri, Sirje | Siim |
| t | Taisi, Tania, Terje, Teele, Tiina, Tiiu, Triinu | Tiit, Toivo, Toomas, Tőnis, Tőnu |
| u | Urve, Ulvi | Urmas, Urmet |
| v | Vaike, Veronika, Viivika | Vaino, Valdek, Villem |
| ü | Ülo |
Grammatika – gramatyka
W estońskim tak jak w polskim wyróżniamy wyrazy odmienne i nieodmienne. W estońskim odmieniają się: czasownik (tegusőna), rzeczownik (nimisőna), przymiotnik (omadussőna), liczebnik (arvsőna), zaimek (asesőna), częściowo odmieniają się: przysłówek miejsca (määrsőna), poimek (tagasőna). Nie odmieniają się: przyimek (kaassőna), spójnik (sidesőna), wołacz (hüüdsőna) oraz przysłówki czasu i sposobu.
Grammatika. Isikulised asesőnad – zaimki osobowe
| Isikulised asesőnad (zaimki osobowe) | |||
| mina (ma) | ja | ||
| sina (sa) | ty | ||
| tema (ta) | on, ona, ono | ||
| meie (me) | my | ||
| teie (te) | wy | ||
| nemad (nad) | oni, one | ||
Grammatika. Olema, olla – być
| Olema – być. Odmiana | Olema – być. Odmiana – forma przecząca | ||
| mina olen | ja jestem | ma ei ole (pole) | nie jestem |
| sina oled | ty jesteś | sa ei ole (pole) | nie jesteś |
| tema on | on, ona, ono jest | ta ei ole (pole) | nie jest |
| meie oleme | my jesteśmy | me ei ole (pole) | nie jesteśmy |
| teie olete | wy jesteście | te ei ole (pole) | nie jesteście |
| nemad on | oni, one są | nad ei ole (pole) | nie są |
Dialoogid – dialogi
| dialog estoński | dialog polski | |
| a | Tere! Kuidas läheb? | Cześć! Jak leci? |
| b | Tänan küsimast, hästi. Aga sinul? | Dziękuję, dobrze. A u Ciebie? |
| a | Pole viga. | W porządku. |
| dialog estoński | dialog polski | |
| a | Tere päevast! Kuidas käsi käib? | Dzień dobry! Jak leci? |
| b | Mul kõik on korras. Mis sul uudist? | U mnie wszystko w porządku. A co nowego u Ciebie? |
| a | Mitte midagi erilist. | Nic szczególnego. |
| dialog estoński | dialog polski | |
| a | Tere hommikust proua Kivi! | Dzień dobry! pani Kivi. |
| b | Tere hommikust härra Tamm! | Dzień dobry! Panie Tamm. |
| a | Kuidas läheb? | Jak się żyje? |
| b | Aitäh, hästi. Aga teil? | Dziękuję dobrze. A u pana? |
| a | Tänan, ka pole viga. | Również dobrze, dziękuję. |
Korekta: Tõivo Olonen, Klaudia Kuznetsova, Martyna Urbaniak
[wysija_form id=”3″]
Dlaczego wszędzie zamiast õ jest ő?
To niestety efekt migracji strony – literki się wtedy podmieniły.
Przepraszam, dlaczego napisaliście, że „ä” wymawia się jak polskie e? Chodzi o jakieś konkretne wyrazy? Bo z tego, co mi wiadomo, ten dźwięk nie odpowiada polskiemu e, tylko angielskiemu æ, czyli czymś pomiędzy a i e.
W żadnym wypadku. ä jest wymiana wyraźnie jak „a”, nawet bardziej „twardo”. Tak mówią estońscy native speakers. ;)
To jest uproszczenie dla osób polskojęzycznych. Wyjątek w tych podpowiedziach to przykładowa wymowa umlautów w niemieckim. https://pl.wikipedia.org/wiki/Umlaut
Wypowiada się pomiędzy a i e, te podpowiedzi są oczywiście uproszone, a ta konkretna na wypadek, gdyby ktoś nie miał wiedzy także co do niemieckiej wymowy.
Mają Państwo błąd w dobry wieczór po estońsku – powinno być tere õhtust a nie tere öhtust.
To niestety pozostałość po wcześniejszej czcionce, możliwe, że gdzieś jeszcze zostało. Już poprawione.
Dziękuję, bardzo lubię ten język i chciałam się go nauczyć, dzięki wam wreszcie mi się udało.