Home / Język estoński / Kurs estońskiego: Lekcja 6.

Kurs estońskiego: Lekcja 6.

Minu korter – Moje mieszkanie

Chcesz dowiedzieć się więcej na ten temat? Subskrybuj nasz newsletter!
Raz w miesiącu otrzymasz na swoją skrzynkę wiadomość z nowymi artykułami.

Tekst – tekst

See olen jälle mina – Rein Kuusepuu. Te juba teate mu pere, nüüd kirjeldan teile minu õe korterit. Ta elab Tartus ja tal on uus korter. Kristiina korter on üsna suur.

Astume sisse! Oleme esikus: vasakul on köök ja paremal on elutuba. Lähme kööki! Köögis on palju kappe, on ka gaasipliit, külmkapp ja nőud: taldrikud, klaasid, tassid, lusikad, noad ja kahvlid. Köögist läheme edasi. See on magamistuba. Voodi, riietekapp ja öölamp- kőik mis on vaja. Järgmine tuba on lastetuba. Kuna minu őel ei ole veel last, siis selles toas pole palju asju. Siin Kristiina harjutab etenduse jaoks. Lähdal on vannituba. Siin asetsevad vann, peegel, pesumasin, seep ja käterätikud. Vannitoast tuleme tagasi koridori, ja koridorist astume elutuppa. Mida siin ka ei ole! On riiulid raamatutega, on telekas ja raadio, on ka kirjutuslaud ja diivan.

Jah! Mu õe korter on ilus ja mugav.

To znowu ja – Rein Kuusepuu. Znacie już moją rodzinę, teraz opiszę wam mieszkanie mojej siostry. Ona mieszka w Tartu i ma nowe mieszkanie. Mieszkanie Kristiiny jest duże.

Wejdźmy do środka! Jesteśmy w przedpokoju: po lewej stronie jest kuchnia a po prawej salon. Chodźmy do kuchni. W kuchni jest dużo szafek, jest też kuchenka na gaz, lodówka i naczynia: talerze, szklanki, filiżanki, łyżki, noże i widelce. Z kuchni idziemy dalej. To sypialnia. Łóżko, szafa na ubrania i nocna lampka- wszystko co trzeba. Następny pokój to pokój dziecięcy. Ale moja siostra nie ma jeszcze dzieci, dlatego w tym pokoju nie ma wielu rzeczy. Tu Kristiina ćwiczy przed przedstawieniem. Obok jest łazienka. Tu znajdują się wanna, lustro pralka, mydło i ręczniki. Z łazienki wracamy do przedpokoju, a z niego wchodzimy do salonu. Czegóż tu nie ma! Są półki z książkami, jest telewizor i radio, jest też biurko i kanapa.

Tak! Mieszkanie mojej siostry jest piękne i wygodne.

Sõnavara: korter – mieszkanie

Korter (mieszkanie)
maja dom
sein ściana
uks drzwi
tuba pokój (l.m. – toad)
aken okno
kamin kominek
katus dach
korsten komin
lagi sufit
põrand podłoga
rõdu balkon
trepp schody
saun sauna
garaaž garaż
keskküte centralne ogrzewanie
korrus piętro
lift winda
korter mieszkanie
esik/koridor przedpokój
köök kuchnia
magamistuba sypialnia
elutuba salon, pokój dzienny
lastetuba pokój dziecięcy
vannituba łazienka
WC/tualett WC/toaleta
mööbel mebel
diivan kanapa
vaip dywan
kapp szafa
riiul pólka
voodi łóżko
tool krzesło
vann wanna
pesumasin pralka
peegel lustro
elama, elada mieszkać
üürima, üürida wynajmować
möbleeritud umeblowany

Nimisõna: kohakäänded (sisseütlev, seesütlev, seestütlev, alaleütlev, alalütlev, alaltütlev) – miejscownik

Język estoński posiada rozbudowany system wyrażania relacji przestrzennych. Istnieje aż sześć przypadków, które odpowiadają polskiemu miejscownikowi. Dzielą się one na dwie zasadnicze grupy:

sisseütlev, seesütlev, seestütlev – relacje wewnętrzne, np. do środka (do czegoś/kogoś), w środku (w czymś/kimś), ze środka (z czegoś/kogoś)
alaleütlev, alalütlev, alaltütlev – relacje zewnętrzne, np. na coś/kogoś, na czymś/kimś, z czegoś/kogoś.

Pytania, na które odpowiadają poszczególne przypadki oraz końcówki, które dodawane są do dopełniacza przedstawiono w poniższej tabeli.

przypadek pytania estońskie pytania polskie końcówka – ainus końcówka – mitmus
Sisseütlev kuhu?
kellesse?
millesse?
dokąd?
w kogo?
w co?
-sse
-desse
-tesse
Seesütlev kus?
kelles?
milles?
gdzie?
w kim?
w czym?
-s -des
-tes
Seestütlev kust?
kellest?
millest?
skąd?
z kogo?, o kim?
z czego?, o czym?
-st -dest
-test
Alaleütlev kuhu?
kellele?
millele?
dokąd?
komu?, na kogo?
czemu?, na co?
-le -dele
-tele
Alalütlev kus?
kellel?
millel?
gdzie?
u kogo?, na kim?
u czego?, na czym?
-l -del
-tel
Alaltütlev kust?
kellelt?
millelt?
skąd?
od kogo?, z kogo?
od czego?, z czego?
-lt -delt
-telt

Näited:

przypadek rzeczownik – forma przykład zdania
Nim maja (dom) See on väga vana maja. (To jest bardzo stary budynek.)
Oma maja (domu) Selle maja uks on avatud. (Drzwi tego domu są otwarte.)
Osa maja (dom) Tal on kaks maja. (On ma dwa domy (budynki).)
Sisse majasse, majja (do domu) Palun, astuge majasse/majja sisse! (Proszę wejść do domu.)
Sees majas (w domu) Nende majas ei ole lifti. (W ich domu nie ma windy.)
Seest majast (z domu) Läksime majast aeda. (Wyszliśmy z domu do ogrodu.)
Alale majale (na dom) Lind maandus majale. (Ptak wylądował na domu.)
Alal majal (na domu) Meie majal elab toonekurg. (Na naszym domu mieszka bocian.)
Alalt majalt (z domu) Majalt koorus värv maha. (Z domu, na piętrze zeszła farba.)

Przypadek sisseütlev posiada dwie formy dłuższą (końcówka -sse) i krótszą (brak końcówki). Forma krótsza występuje tylko u niektórych rzeczowników i przymiotników i jedynie w liczbie pojedynczej. Wszystkie estońskie wyrazy podlegające deklinacji mają natomiast dłuższą formę sisseütlev.

Krótką formę sisseütlev mają:

rzeczownik krótka forma sisseütlev
aed (ogród) aeda
apteek (apteka) apteeki
baar (bar) baari
buss (autobus) bussi
garaaž (garaż) garaaži
gripp (grypa) grippi
hotell (hotel) hotelli
ida (wschód) itta
instituut (instytut) instituuti
jaam (dworzec) jaama
jalg (noga) jalga
jõgi (rzeka) jõkke
järv (jezioro) järve
kabinet (gabinet) kabinetti
kann (dzban) kannu
kapp (szafa) kappi
karp (pudełko) karpi
kast (skrzynia) kasti
kino (kino) kinno
klaas (szklanka) klaasi
klass (klasa) klassi
kodu (dom) koju
kool (szkoła) kooli
koridor (przedpokój) korodori
kott (worek, torba) kotti
korv (kosz) korvi
kõrv (ucho) kõrva
käsi (ręka) kätte
köök (kuchnia) kööki
ladu (magazyn) lattu
lagi (sufit) lakke
linn (miasto) linna
lumi (śnieg) lumme
lääs (zachód) läände
maa (ziemia) maha
maja (dom, budynek) majja
meri (morze) merre
mägi (wzgórze, góra) mäkke
nina (nos) ninna
nurk (róg) nurka
nägu (twarz) näkku
oja (strumień) ojja
paat (łódka) paati
pank (bank) panka
park (park) parki
pea (głowa) pähe
pere (rodzina) perre
pood (sklep) poodi
rand (plaża) randa
restoran (restauracja) restorani
rong (pociąg) rongi
rida (rząd) ritta
saal (sala) saali
saun (sauna) sauna
selg (plecy) selga
silm (oko) silma
suu (usta) suhu
suur (duży) suurde
talu (farma, gospodarstwo) tallu
tass (filiżanka) tassi
tualett (toaleta) tualetti
tuba (pokój) tuppa
uus (nowy) uude
vaas (waza, wazon) vaasi
vald (gmina) valda
vann (wanna) vanni
vesi (woda) vette
õhk (powietrze) õhku
õu (dwór, podwórze, pole) õue

Na podstawie: Siirak A., 1998, Eesti keele grammatika tabelites, Tallin.

Harjutused – ćwiczenia

1. Missugused toad on teie korteris – kirjeldage teie korterit (jakie pokoje są w waszym mieszkaniu, opiszcie swoje mieszkanie).

2. Tõlkige! Przetłumaczcie!
Jesteśmy w szkole. Wieczorem on idzie do kina. Oni przyjechali ze wsi. Jutro pójdę do ogrodów botanicznych.

3. Który wyraz nie pasuje?
ema, õde, tütar, onu
esmaspäev, reedel, nädal, juuni
koer, kass, toonekurg, rebane
silm, nina, kõrv, jalg

Vastused – odpowiedzi

2. Oleme koolis. Õhtul ta läheb kinno. Nad tulid maalt. Homme ma lähen botaanikaaeda.
3. onu, juuni, toonekurg, jalg

 

Korekta: Tőivo Olonen

 

Ucz się słówek estońskich z Eesti.pl! Zapisz się do newslettera, by otrzymywać na swoją skrzynkę mailową nowe słówka z przykładami i słownikiem.

About Szymon Bijak