Pierwsze ślady zaludnienia terytorium Estonii pochodzą z mezolitu. W połowie III wieku p.n.e. na terytorium Estonii nastąpiło znaczące przemieszczenie ludności ze wschodnich plemion ugrofińskich. Według przybliżonych szacunków, w XIII wieku na obszarze współczesnej Estonii żyło 100 - 150 tysięcy osób. Tempo wzrostu liczby ludności w przeszłości było zmienne, niejednokrotnie liczba ta zmniejszała się wskutek wojen, klęsk żywiołowych.

Tabela. Zmiany liczby ludności Estonii na przestrzeni lat 1200-1782

	data	liczba ludności
	1200 rok	150 000 - 200 000
	połowa XVI wieku	250 000 - 280 000
	lata 1620-40 (wojny o Inflanty)	70 000 - 100 000
	1695 rok	400 000
	1698 rok	330 000
	1712 rok (Wojnie Północna)	150 000
	1782 rok	490 000

Estonię zamieszkuje obecnie 1 332 893 osób (2005 rok), a średnia gęstość zaludnienia wynosi 29,5 osoby na kilometr kwadratowy (największa w północnej części, między Tallinem a Narwą). Ze względu na liczbę ludności Estonia jest jednym z najmniejszych państw Europy. Położenie wpływa na ludność Estonii - można powiedzieć, że Estończycy znajdują się tam, gdzie Zachód spotyka Wschód - społeczeństwo jest zróżnicowane narodowościowo. Estończycy stanowią 68,0% ludności, największą mniejszość stanowią Rosjanie, którzy napłynęli w okresie przynależności Estonii do ZSRR, stanowi ona 26,0% ludności (na początku lat 90. XX wieku wystąpiły konflikty na tle praw tej mniejszości, Rosjanie zamieszkuję głównie Tallin, Kohtla-Järve i Narwę), Ukraińcy 2,0%, Białorusini 1,0%, Finowie 1,0%, pozostali (1,6%) to głównie Tatarzy, Łotysze, Żydzi, Polacy (według niektórych Ąródeł nawet 0,2%), Niemcy i Litwini (dane z 2002 roku). Około 30 tysięcy Estończyków żyje na terenach byłego ZSRR. Używane języki to obok estońskiego angielski - znany przez dużą liczbę Estończyków, związane jest to z bardzo trudnym do nauczenia, dla cudzoziemców, językiem ojczystym, rosyjski, ukraiński, fiński i inne. Dominującym wyznaniem jest Protestantyzm (wyznaje około 75% społeczeństwa) - głównie Luteranizm, drugie miejsce pod względem liczby wyznawców zajmuje Rosyjski Kościół Prawosławny, kolejne to Estoński Kościół Prawosławny, niewielka część społeczeństwa wyznaje inne religie: Grecki Kościół Prawosławny, Baptyzm, Metodycy, Adwentyści Siódmego Dnia, Kościół Rzymsko - Katolicki, Judaizm, Zielonoświątkowcy oraz mniejsze kościoły. Poczynając od 1990 roku liczba ludności Estonii maleje. Za przyczynę takiego stanu rzeczy podaje się dwa powody: utrzymująca się emigracja oraz zbyt słaby przyrost naturalny. Główną rolę w zmianie liczby ludności odegrała ilość osób które wyjechały z Estonii na stałe i zmniejszeniu w tym samym czasie ilości ludzi przybyłych do kraju. Rolę w zmniejszeniu przyrostu odegrała wprowadzona ustawa o emigracji i ustawa o obcokrajowcach które weszły w życie od 1.01.1993 roku, które wprowadziły ograniczenia wjazdu do kraju do 0,1% liczby stałych mieszkańców na początku roku. Stosunek migracyjny w 2002 roku wyniósł -0,07%. W tym samym czasie wyraĄnie zaznaczyła się różnica pomiędzy ilością urodzeń, a ilością zgonów na niekorzyść urodzeń. W skutek wymienionych przyczyn liczba ludności zmalała z 1 565 662 w roku 1989 do 1 408 556 - 1 lipca 2003 roku. Przyrost naturalny od 1991 roku jest ujemny (-0,66% w 2004 roku). Wskaźnik urodzeń wynosi 0,79% (w 2004 roku). Wskaźnik zgonów noworodków w 2002 roku wyniósł 13,5‰. Średnio w 2002 roku jedna Estonka rodziła 1,27 dziecka. WskaĄnik zgonów wynosi 1,27% (w 2004 roku), nieznacznie zmalał w porównaniu do roku 2000. W wieku do 14 lat 16,0% populacji, od 15 do 64 lat 67,5%, 65 lat i więcej 16,5%. Ludność miejska 73% (w 1997 roku). Wsie mocno rozproszone, wiele osad samotniczych. Główne miasta poza stolicą to: Tartu, Narwa, Kohtla-Järve, Parnawa. Zjawisko analfabetyzmu praktycznie nie istnieje. Stosunek procentowy kobiet i mężczyzn wynosi 53,7% do 46,3%. Stosunek płci mężczyzn do kobiet wynosi: u niemowlaków 1,05/1, poniżej 15 lat 1,04/1, od 15 do 64 lat 0,93/1, 65 lata i powyżej 0,49/1, cała populacja 0,86/1 (dane z 2002 roku). Średnia długość życia 70,31 lat, kobiet 76,57 lat, mężczyzn 64,36 lat (w 2003 roku). W 1999 roku liczba osób z HIV/AIDS wynosiła 500, procentowo to 0,04% dorosłego społeczeństwa, a śmiertelność wyniosła mniej niż 100 (1999 rok). Według danych z 2003 roku 99,98% osób w wieku 15 lat potrafi pisać i czytać. Ostatni spis ludności w Estonii przeprowadzono w 2000 roku.

Migracje. Saldo migracji w Estonii jest ujemne - tendencja ta utrzymuje się od wielu lat. Powodem współczesnej migracji jest głównie czynnik zarobkowy, na początku lat 90., a w mniejszym stopniu obecnie są migracje spowodowane rozpadem ZSRR i związane z tym powroty do ojczyzn (także Estończyków). Najwięcej osób migruje z/do Finlandii, Niemiec, Rosji, Ukrainy, Stanów Zjednoczonych, Białorusi, Szwecji i innych.

Urbanizacja. Wskaźnik urbanizacji w końcówce XIX wieku wynosił kilkanaście procent (w 1897 roku 15,5%). Na początku okresu międzywojennego (1922 rok) 27,0%. W 1959 roku wynosił już 56,4%, na początku lat 70. 65,0%. W 1989 roku wskaźnik ten wyniósł 71,5%. W 2003 roku 67,5%.


Naród zamieszkujący głównie Estonię (66% ludności w 1997 roku), ponadto sąsiednie państwa oraz Kanadę, USA, Szwecję i Australię łącznie około 1,1 mln. Mówią językiem estońskim, częściowo też rosyjskim, przodkowie Estończyków to przybyłe ze wschodu plemiona Estów schrystianizowane w XIII wieku. Większość wierzących to ewangelicy augsburscy (luteranie) - od XVI wieku, także prawosławni. W XIII-XIV wieku, w okresie walk z duńskimi i niemieckimi feudałami nastąpiło ukształtowanie się etnicznej tożsamości Estończyków. Kultura rozwijała się pod zmieniającymi się wpływami duńskimi, szwedzkimi, polskimi, a zwłaszcza niemieckimi i rosyjskimi. Tradycyjna gospodarka: uprawa roślin i hodowla oraz rybołówstwo, kultura ludowa zachodnich Estończyków ulegała wpływom skandynawskim i słowiańskim. W 2 połowie XIX wieku odrodzenie narodowe (sięgająca do ludowej tradycji literatura i sztuka). Bogaty i żywy folklor słowny (narodowy epos Kalevipoeg, muzyka i sztuka ludowa. W etnogenezie uczestniczyły przybyłe ze wschodu plemiona ugrofińskie oraz plemiona bałtyckie.


Lud wymieniony w końcu I w. n.e. przez Tacyta (Aestiorum gentes), mieszkający nad Morzem Bałtyckim i opisany jako zbieracze bursztynu. Zbieżność nazwy z jednym z określeń stosowanych w średniowieczu na oznaczenie plemion pruskich pozwala na uznanie Estów za lud zachodniobałtyjski i na lokalizowanie jego siedzib na półwyspie Sambia oraz otaczających go obszarach. W pierwszych wiekach n.e. uformował się tu zespół kulturowy wykazujący wpływy rzymskie, wyjątkowo silne jak na tę część europejskiego Barbaricum, co interpretuje się jako skutek rozwiniętego handlu bursztynem. W VI wieku, po opuszczeniu przez Gotów rejonu ujścia Wisły, Estowie opanowali obszary leżące na zachodzie od ich dotychczasowych siedzib; według przekazu z IX wieku zajmowali wówczas ziemie aż do dolnej Wisły. W następnych wiekach nazwa Estowie została zastąpiona przez określenie Prusowie. W połowie XIX wieku weszła w użycie sztucznie utworzona nazwa Estończycy, nie mająca nic wspólnego z antycznymi Estami, oznaczająca fińskojęzycznych mieszkańców Estonii.


Estonia ratyfikowała Konwencję Genewską i Protokół Nowojorski w 1997 roku. Tego samego roku przyjęto Ustawę o Uchodźcach. Do 30 czerwca 2000 roku 47 osób poprosiło o status uchodźcy w Estonii. Pierwsze cztery osoby otrzymały ten status w 2000 roku. W 2001 roku wnioski złożyło 12 osób (4 z Syrii, 3 z Uzbekistanu, dwie z Armenii, po jednej z Afganistanu, Gruzji i Iraku). Trzy osoby uzyskały prawo pobytu, żadnej nie nadano statusu uchodźcy.

W czerwcu 2000 roku w Estonii powstał pierwszy ośrodek dla uchodźców. Może on przyjąć kilkadziesiąt osób, jego budowa wspierana była przez Szwecję i Finlandię.

Wnioski azylowe rozpatrywane są wstępnie przez Straż Graniczną, która ma prawo odrzucać wnioski w procedurze przyspieszonej. SG przekazuje później wnioski do szczegółowego rozpatrzenia Radzie ds. Obywatelstwa i Migracji. Drugą instancję w procedurze azylowej stanowią sądy administracyjne.

W 2000 roku w Estonii powstała pozarządowa Estońska Rada na rzecz Uchodźców. Zapewnia ubiegającym się o status uchodźcy poradę prawną, a także, w miarę potrzeby, reprezentuje cudzoziemca w procedurze azylowej.

Kwestią problematyczną pozostaje faktyczna pomoc uchodźcom: mają oni duże problemy w uzyskaniu pomocy socjalnej po uzyskaniu statusu uchodźcy. Wszystkie programy integracyjne realizowane są poprzez władze miejskie, raczej niechętne udzielaniu pomocy uchodźcom, co w praktyce uniemożliwia im uzyskanie wsparcia. Niewielka liczba uchodźców utrudnia szukanie wsparcia dla uchodźców - zjawisko uchodźstwa postrzegane jest jako marginalne.


Zagrożeniem (choć niewielkim) są narkotyki. Estonia stała się punktem przerzutu opiatów i marihuany z południowo-zachodniej Azji i Kaukazu przez Rosję do Europy Zachodniej oraz kokainy z Ameryki Łacińskiej do Europy Zachodniej i Skandynawii. Wytwarza się tu część surowców do produkcji syntetycznych narkotyków.