Home / Język estoński / Kurs estońskiego: Lekcja 7.

Kurs estońskiego: Lekcja 7.

Milline ilm täna on? – Jaką mamy dziś pogodę?

Ilmateade – prognoza pogody

Eestisse saabub madalrőhkkond külmafrondiga. Homseks on oodata pilves ja vihmast ilma. Pőhja-Eestis on vőimalikud äikesed. Puhub lőuna – ja edelatuul kiirusega 5-7 m/s, rannikul ja saartel kuni 10-12 m/s. Äikese ajal on tuul tugevam – kuni 15 m/s. Őhutemperatuur on öösel 0-3 kraadi, Kagu-Eestis vőib alla nulli kukkuda. Päeval on sooja 4-7 kraadi.

Do Estonii zbliża się układ niskiego ciśnienia z chłodnym frontem atmosferycznym. Jutro będzie pochmurno i deszczowo (dosł. Jutro oczekiwana jest pochmurna i deszczowa pogoda). W Północnej Estonii możliwe burze. Wiać będzie południowy i południowo-zachodni wiatr z prędkością 5-7 m/s, na wybrzeżu i wyspach do 10-12 m/s. W czasie burz silniejszy – do 15 m/s. Temperatura powietrza w nocy wynosić będzie 0-3ºC, w południowo-wschodniej części kraju może spaść poniżej zera. W dzień dojdzie do 4-7 stopni.

Sõnavara: ilm – pogoda

Ilm (pogoda)
päike słońce
paistma, paistab
-päike paistab
świecić
-świeci słońce
vihm deszcz
hoovihm kapuśniaczek, słaby deszcz
lumi śnieg
lörts deszcz ze śniegiem
sadama, sadada
-sajab/sadas
·vihma
·lund
·lörtsi
·rahet
-sajab nagu oavarrest
padać
-pada/padał
·deszcz
·śnieg
·deszcz ze śniegiem
·grad
-leje jak z cebra
tuul wiatr
puhuma, puhuda
-puhub tugev tuul
wiać, dąć, dmuchać
-wieje silny wiatr
pilv mgła
udu mgła
pakane mróz
pori błoto
sadu opad
jää lód
rahe grad
äike burza
päikesepaisteline słonecznie
pilvitu/selge bezchmurnie
pilvine pochmurnie
vihmane deszczowo
udune mglisto
selgimistega z przejaśnieniami
tuuline wietrznie
vaikne bezwietrznie, cisza, flauta
soe ciepło
kole chłodno
jahe rześko
külm zimno
kuum/palav gorąco
märg mokro, wilgotno
kuiv sucho
ilmateade prognoza pogody
kõrgrõhkkond wyż
madalrõhkkond niż
suund kierunek
kiirus prędkość
kraad stopień
temperatuur/sooja temperatura

Sõnavara: ilmakaared – strony świata

Ilmakaared (strony świata)
põhi
-põhja
-põhjasse
północ
-północny
-na północ
kirre
-kirde
-kirdesse
północny-wschód
-północno-wschodni
-na północo-wschód
ida
-ida
-itta
wschód
-wschodni
-na wschód
kagu
-kagu
-kakku
południowy-wschód
-południowo-wschodni
-na południo-wschód
lõuna
-lõuna
-lõunasse
południe
-południowy
-na południe
edel
-edela
-edelasse
południowy-zachód
-południowo-zachodni
-na południo-zachód
lääs
-lääne
-läände
zachód
-zachodni
-na zachód
loe
-loode
-loodesse
północny-zachód
-północno-zachodni
-na północo-zachód

Grammatika. Mitmuse osastav – biernik liczby mnogiej

Biernik liczby mnogiej (MOS) rzeczowników oraz przymiotników (*) związany jest z wyrażeniami palju (dużo) i vähe (mało). Jego formy powstają na podstawie dopełniacza (AOM) lub biernika (AOS) liczby pojedynczej przez zamianę samogłosek (a i b) bądź przez dodanie końcówki -(s)id (odpowiednio c i d) lub w wyniku obu tych czynności (e).

Tabela a.

końcówka AN AOM MOS tłumaczenie
e > i roheline rohelise rohelisi zielony*
eestlane eestlase eestlasi Estończyk
üliõpilane üliõpilase üliõpilasi student
mees mehe mehi mężczyzna, mąż
naine naise naisi kobieta, żona
laps lapse lapsi dziecko

Tabela b.

końcówka AN AOM MOS tłumaczenie
i > e tort tordi torte tort
pilt pilti pilte obrazek
buss bussi busse autobus
kontsert kontserdi kontserte koncert
muuseum muuseumi muuseume muzeum
e > i lill lille lilli kwiat
leht lehe lehti liść
pilv pilve pilvi chmura
u > e auk augu auke dziura
lind linnu linde ptak
jutt jutu jutte opowieść, historyjka
a > i vend venna vendi brat
koht koha kohti miejsce
päev päeva päevi dzień
must musta musti czarny*
a > u sai saia saiu bułka
linn linna linnu miasto
sõber sõpra sõpru przyjaciel
leib leiva leibu chleb
!!! pikk pika pikki długi
king kinga kingi but
a > e muna muna mune jajko
nuga noa nuge nóż
!!! maja maja maju dom, budynek
vana vana vanu stary*

Tabela c.

końcówka AN AOM MOS tłumaczenie
-sid hapu hapu hapusid kwaśny*
pere pere peresid rodzina
foto foto fotosid zdjęcie
-id värav värava väravaid brama, wrota
vihik vihiku vihikuid zeszyt
aasta aasta aastaid rok
tume tumeda tumedaid ciemny*
!!! sinine sinise siniseid niebieski*
unine unise uniseid senny*

Tabela d.

końcówka AN AOM MOS tłumaczenie
-sid õde õe õdesid siostra
onu onu onusid wujek
jõgi jõoe jõgesid rzeka

Tabela e.

końcówka AN AOM MOS tłumaczenie
i > e + -id porgand porgandi porgandeid marchewka
tomat tomati tomateid pomidor
pliiats pliiatsi pliiatseid ołówek
mantel mantli mantleid płaszcz

Wyjątki:

rzeczownik końcówka tak samo:
puu (drzewo) puid suu, maa, tee, öö, luu, kuu, töö
hea (dobry*) häid pea
suur (duży*) suuri uus, noor

Harjutused – ćwiczenia

1. Wpisz poprawne formy biernika liczby pojedynczej (mitu?) i mnogiej (palju).
kass, värv, pank, vaip, kinnas, kaunis, habe

2. Które słowo nie pasuje?
punane, sinine, kollane, roheline
ema, isa, õde, vend
porgand, kartul, tomat, õun

3. Wstaw właściwe słowa:
Maa on märg. ………… pidi sadama. Kraadiklaasil on 20 kraadi- täna on väga……… päev. Lapsed kardavad ……… Suvel on ilm alati ……….. ja ……….

Vastused – odpowiedzi

1. mitu: kassi, värvi, , panka, vaipa, kinna, kaunist, habet
palju: kasse, värve, panku, vaipu, kindaid, kaunieid, habemeid
2. roheline, vend, õun- bo mają inne formy MMOS
3. vihma, kuum, äikest, selge ja päikesepaisteline.

 

Korekta: Tőivo Olonen

 

Ucz się słówek estońskich z Eesti.pl! Zapisz się do newslettera, by otrzymywać na swoją skrzynkę mailową nowe słówka z przykładami i słownikiem.

About Szymon Bijak